ประเภทของอาคารที่ต้องจัดให้มีการตรวจสอบ มี 6 ประเภท

1. อาคารสูง ตั้งแต่ 23 เมตรขึ้นไป
2. อาคารขนาดใหญ่พิเศษ พื้นที่ตั้งแต่ 10,000 ตรม.
3. อาคารชุมนุมคน ที่มีพื้นที่ตั้งแต่ 1,000 ตรม. หรือชุมนุมคนได้ตั้งแต่ 500 คนขึ้นไป
4. โรงมหรสพ
5. โรงแรมตามกฎหมายว่าด้วยโรงแรมที่มีจำนวนห้องพักตั้งแต่ 80 ห้องขึ้นไป
6. สถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ ที่มีพื้นที่ตั้งแต่ 200 ตรม.ขึ้นไป
7. อาคารชุดตามกฎหมายว่าด้วยอาคารชุด หรืออาคารอยู่อาศัยรวม    ที่มีพื้นที่ตั้งแต่ 2,000 ตรม.ขึ้นไป
8. อาคารโรงงานตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานที่มีความสูงมากกว่า 1ชั้น และมีพื้นที่ตั้งแต่ 5,000 ตรม.ขึ้นไป
9. ป้ายที่สูงจากพื้นดินตั้งแต่ 15 เมตรขึ้นไป หรือมีพื้นที่ตั้งแต่ 50 ตรม. ขึ้นไป หรือป้ายที่ติดหรือตั้งบนหลังคาหรือดาดฟ้าของอาคาร หรือส่วนหนึ่งส่วนใดของอาคาร ที่มีพื้นที่ตั้งแต่ 25 ตรม.ขึ้นไป

อาคารที่ก่อสร้างมานานเกิน 1 ปี ต้องจัดให้มีการตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบอาคารประเภทตรวจสอบใหญ่เป็นครั้งแรกให้พนักงานท้องถิ่นภายใน 29 ธันวาคม 2550

สำหรับอาคารที่ได้รับการยกเว้นไม่ต้องตรวจสอบ มี 2 ประเภท คือ

- อาคารอยู่อาศัยรวมที่มีพื้นที่ไม่เกิน 5000 ตารางเมตร ให้ได้รับการยกเว้นการจัดให้มีผู้ตรวจสอบเป็นเวลา 7 ปี

- อาคารอยู่อาศัยรวมที่มีพื้นที่เกิน 5000 ตารางเมตร ให้ได้รับการยกเว้นการจัดให้มีผู้ตรวจสอบเป็นเวลา 5 ปี

หน้าที่หลักๆของ เจ้าของอาคารหรือผู้จัดการนิติบุคคล มีดังนี้

1. จัดหา หรือว่าจ้างผู้ตรวจสอบอาคารที่ขึ้นทะเบียนกับคณะกรรมการควบคุมอาคาร

2. จัดเตรียมแบบอาคารและระบบอุปกรณ์ประกอบอาคาร ในกรณีที่ไม่มี ให้เจ้าของจัดทำแบบเพื่อใช้ในการตรวจสอบ

3. จัดเตรียมเอกสารและร่วมวางแผนการตรวจสอบอาคารร่วมกับผู้ตรวจสอบอาคาร และให้ความร่วมมือในการตรวจสอบอาคาร

4. ดำเนินการปรับปรุง แก้ไข ตามรายงานของผู้ตรวจสอบอาคาร

5. จัดหา หรือว่าจ้างผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาในกรณีที่ผู้ตรวจสอบอาคารมีความเห็นว่าต้องมีผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขา เข้ามาดำเนินกาตรวจสอบและทำรายงานทางเทคนิคเฉพาะสาขา

6. นำส่งรายงานการตรวจสอบอาคารที่ผู้ตรวจสอบลงนามรับรองแล้วต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่น

7. จัดให้มีการตรวจสอบ และดูแลรักษาอาคารตามแผนงานที่ผู้ตรวจสอบอาคารจัดทำไว้ให้

การตรวจสอบสภาพอาคารและอุปกรณ์ประกอบต่างๆ ของอาคารอาจมีข้อจำกัดต่างๆ ที่ไม่สามารถตรวจสอบได้ตามที่กำหนดและตามที่ต้องการได้ ดังนั้น จึงจำเป็นต้องกำหนดขอบเขตของผู้ตรวจสอบ ดังนี้

ผู้ตรวจสอบมีหน้าที่ตรวจสอบ สังเกตด้วยสายตาพร้อมด้วยเครื่องมือพื้นฐานเท่านั้น (จะไม่รวมถึงการทดสอบที่อาศัยเครื่องมือพิเศษเฉพาะ) ทำรายงาน รวบรวมและสรุปผลการวิเคราะห์ ทางด้านความมั่นคงแข็งแรง และระบบต่างๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อความปลอดภัยของชีวิตและทรัพย์สินของผู้ใช้สอยอาคาร แล้วจัดทำรายงานผลการตรวจสอบสภาพอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารที่ทำการตรวจสอบนั้นให้แก่เจ้าของอาคาร เพื่อให้เจ้าของอาคารเสนอรายงานผลการตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นทุกปี

ผู้ตรวจสอบต้องตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคาร โดยพิจารณาตามหลักเกณฑ์หรือมาตรฐาน ดังต่อไปนี้

1. หลักเกณฑ์ตามที่ได้กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร หรือตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องที่ใช้บังคับอยู่ในขณะที่มีการก่อสร้างอาคารนั้น หรือ

2. มาตรฐานความปลอดภัยของสถาบันของทางราชการ สภาวิศวกร หรือสภาสถาปนิก

“ทั้งนี้ขอบเขตความรับผิดชอบเป็น ณ สถานที่ วัน และเวลาที่ทำการตรวจสอบตามที่ระบุในรายงานเท่านั้น”

ผู้ตรวจสอบต้องตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบของอาคารอย่างน้อยต้องทำการตรวจสอบในเรื่อง ดังต่อไปนี้

1. การตรวจสอบความมั่นคงแข็งแรงของอาคาร ดังนี้

- การต่อเติมดัดแปลงปรับปรุงตัวอาคาร

- การเปลี่ยนแปลงน้ำหนักบรรทุกบนพื้นอาคาร

- การเปลี่ยนสภาพการใช้อาคาร

- การเปลี่ยนแปลงวัสดุก่อสร้างหรือวัสดุตกแต่งอาคาร

- การชำรุดสึกหรอของอาคาร

- การวิบัติของโครงสร้างอาคาร

- การทรุดตัวของฐานรากอาคาร

2. การตรวจสอบระบบและอุปกรณ์ประกอบของอาคาร

- ระบบบริการและอำนวยความสะดวก

- ระบบลิฟต์

- ระบบบันไดเลื่อน

- ระบบไฟฟ้า

- ระบบปรับอากาศ

- ระบบสุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม

- ระบบประปา

- ระบบระบายน้ำเสียและระบบบำบัดน้ำเสีย

- ระบบระบายน้ำฝน

- ระบบจัดการมูลฝอย

- ระบบระบายอากาศ

- ระบบควบคุมมลพิษทางอากาศและเสียง

- ระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย

- บันไดหนีไฟและทางหนีไฟ

- เครื่องหมายและไฟป้ายบอกทางออกฉุกเฉิน

- ระบบระบายควันและควบคุมการแพร่กระจายควัน

- ระบบไฟฟ้าสำรองฉุกเฉิน

- ระบบลิฟต์ดับเพลิง

- ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้

- ระบบการติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง

- ระบบการจ่ายน้ำดับเพลิง เครื่องสูบน้ำดับเพลิง และหัวฉีดน้ำดับเพลิง

- ระบบดับเพลิงอัตโนมัติ

- ระบบป้องกันฟ้าผ่า

3. การตรวจสอบสมรรถนะของระบบและอุปกรณ์ต่าง ๆของอาคารเพื่ออพยพผู้ใช้อาคาร

- สมรรถนะบันไดหนีไฟและทางหนีไฟ

- สมรรถนะเครื่องหมายและไฟป้ายทางออกฉุกเฉิน

- สมรรถนะระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้

4. การตรวจสอบระบบบริหารจัดการความปลอดภัยในอาคาร

- แผนการป้องกันและระงับอัคคีภัยในอาคาร

- แผนการซ้อมอพยพผู้ใช้อาคาร

- แผนการบริหารจัดการเกี่ยวกับความปลอดภัยในอาคาร

- แผนการบริหารจัดการของผู้ตรวจสอบอาคาร